Bu güne kadar sadece konaklama, konfor, deniz, kum, güneş ve eğlence anlayışı ile yürütülen turizm politikalarının yeni bir boyut atlayacağı Didim’de sinyallerini verdi. Ama sandığınız gibi otellerin kapasite ve doluluk oranları, kazanılan kaybedilen turist sayısı, yerli yabancı yatırım rakamları ile değil. Nasıl mı? Matematik ve Felsefe ile.

Turizm’in felsefesi olur mu? Didim’de olur. Çünkü Türkiye’nin en önemli turizm beldelerinden biri olan Didim ilçesi, günümüzden tam 2600 yıl önce akılcı düşüncenin ve felsefenin temellerinin atıldığı Milet kentinin doğduğu yer. Turizm Araştırmaları Derneği (TURAD) Başkanı, eski Turizm Bakanı Bahattin Yücel tarafından pilot bölge seçilen Didim, bundan böyle tıpkı eskiden olduğu gibi matematik, felsefe ve bilim ile anılmaya devam edecek. Bu çalışma bir çok antik kente sahip olan bölgelere de öncülük edecektir.

Ülkemizin içinde bulunduğu bu zor günlerde ve en çok yarayı alan turizm sektöründe aydınlanmayı kuşkusuz bilim, felsefe ve sanat çalışmaları ile bulacağız. Gemiye bağladığımız bu son azık ile yüzeysel hesaplamalar, yanlış yatırımlar, kaybedilen destinasyonlar, turizm kültürü, esnaf olma bilinci, ticari zeka yeniden yapılandırılacak, yapılan hataların tarihin izlerini sürerek refaha kavuşacağı inancındayız.

Zeynep Seda Çakır / Galaksidebirgun.com

Türkiye turizminin gelişmesi için çareyi matematik ve felsefede arayan turizmin önde gelen isimleri, yerel yöneticiler ve birçok bilim insanı, Yunan filozof, felsefe ile bilimin öncüsü olarak adlandırılan Miletli Thales için doğduğu ve öldüğü yer olan Didim’in Milet Antik Kenti’nde bir araya geldi. Turizm Araştırmaları Derneği (TURAD), Didim Belediyesi, Didim Turizm Altyapı Hizmet Birliği (DİTAB), Türk Matematik Derneği (TMD) ve Didim Turizm Derneği (DİTUR) işbirliğiyle düzenlenen Didim Tales Buluşması’na, çeşitli üniversitelerden konuşmacılar katıldı. Didim’in Balat Mahallesi’nde bulunan binlerce yıllık Milet Amfitiyatro’da yapılan etkinlikte; matematikçiler ve felsefeciler, Tales’i ve Tales’in günümüze kadar gelen matematik hesapları ile felsefeye bakışını paylaştı.

Etkinliğe, Belediye Başkanı Deniz Atabay, TURAD Başkanı ve Kültür ve Turizm Eski Bakanı Bahattin Yücel, Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan  Danışmanı Ersin Balcı, Türk Matematik Derneği Başkanı Betül Tanbay, akademisyenler, turizmciler, öğrenciler  ve çok sayıda yurttaş katıldı. 2500 yıl önce Milet’te yaşamış olan Tales, Milet okulunun öncüsü ve 7 bilgeden ilki olarak biliniyor. Matematikçi, gökbilimci, doğa bilimci ve filozofların atası olarak anılan Tales,  24 Eylül’de Türk Matematik Derneği’nin  değerli üyelerinin konuşmaları ve halkın katılımı ile anıldı.

 

Deniz Atabay : Tales Felsefe Ve Matematik Okulu Açacağız

Etkinlikte ilk konuşmayı Didim Belediye Başkanı Deniz Atabay yaptı. Atabay konuşmasında, belediye başkanlarının klasik görevlerinin yanında başka görevleri de olduğunu ifade etti. Atabay, ”Bu topraklarda binlerce yıl önce yaşamış bilginler vardı. Bunların içinde bizim için en önemlisi Tales’tir. O bir felsefeci ve matematikçidir. Biz de, değerli akademisyelerimizle beraber, Tales’i insanlığa tanıtmak, anlatmak gibi doğal bir görevi üstlendik. Bu organizasyon bizim için çok önemli.” değerlendirmesini yaptı.

Didim’in Türkiye’nin çok özel bir noktası olduğunun altını çizen Atabay, bu insanların Didim’de yaşamış olmalarının kendileri için bir şans olduğuna dikkat çekti. Atabay ayrıca, ”Bu etkinlik devam edecek. Önümüzdeki yıl Tales Günleri’nde onun felsefesini işleyeceğiz. Daha sonra ise Tales-Milet Felsefe ve Matematik Okulu’nu hizmete açacağız.” dedi.

Bahattin Yücel: Tarihin Şekillenmesinde Coğrafyanın Payı Büyük

Etkinlikte konuşan Turizm Araştırmaları Derneği Başkanı Bahattin Yücel ise, ”Kuşkusuz tarihi insanlar yazar ancak tarihin şekillenmesinde üzerinde yaşanılan coğrafyanın da büyük payı var.” dedi. Ülke gündeminin olumsuzluklarla dolu olduğu bir dönemde, ihtiyaç duyduğumuz bilim ve tarih konularını ele almanın önemine Yücel, felsefenin ve matematiğin kurucularından Tales adına iyi şeyler yapmak istediklerini ve etkinliğe olan ilgi ve katılımın geleceğe dönük bir ışık yakılması anlamına geldiğini kaydetti.

Ersin Balcı: Bakanımz Tales Etkinliğini Önemsiyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı Bakan Danışmanı Ersin Balcı ise, Tales’in bu toprakların, Anadolu’nun bir parçası olduğuna dikkat çekti. Balcı, ”Kültür ve Turizm Bakanımız Tales adına etkinlik düzenlendiğini duyduğunda bunu çok önemsedi. Kendisi bizzat katılmak istedi ama programından dolayı bu mümkün olmadı.” dedi.

Etkinliği düzenleyen Didim Belediyesi’ne, TURAD’a ve Türk Matematik Derneği’ne teşekkür eden Balcı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Tales Günleri etkinliğini desteklemeye devam edeceğini belirtti.

Tanbay: Tales’in Sorduğu Sorulara 2500 Yıl Sonra Hala Cevap Verebilmiş Değiliz

Türk Matematik Derneği Başkanı Prof. Dr. Betül Tanbay ise, Didim’de Tales ve matematik konulu bir etkinlik düzenlenmesinin kendilerini heyecanlandırdığını söyledi.

Bu değerli bilim adamının yüzyıllar boyunca insanlığa esin kaynağı olduğunu hatırlatan Tanbay,  ”tarihten aldım bir tane bugüne getirdim bin tane” diyerek aynı zamanda  onun çok yönlü yapısına dikkat çekti.  Betül Tanbay, Tales ile ilgili şu bilgileri verdi:

”Tales 75-80 yıl yaşamış bir filozof. Tales’in tüm konuları aslında Anadolu’ya ilişkin konular. Manisa’yı, Kızılırmak’ı, Babil’i, Mısır’ı, Göreme’yi, Hisarcık’ı dolaştı. Bu yüzden de Tales hemşehrimizdir…”

”Bilimsel düşünce, bilgiyi bilmek istemektir. Teori pratik ilişkisi ve soru sorma merakı. Tales’in sorduğu sorulara 2.500 yıl sonra hala cevap verebilmiş değiliz.”
”Bilimi başlatan kişi olarak kabul edilen Tales, rivayete göre akıllı olduğunu etrafındakilere de ispatlamak zorunda kalmış. İktisatta geleceği öngörüp buna yatırım yaparak ticari faaliyet yürütmüş ve para kazanabileceğini ispatlamıştır.”

”Tales için 7 bilge öncesinin babası tabiri kullanılır ve bir teoreme (Tales Teoremi) ismini veren ilk filozoftur.”

Aşkar: Tales, Mısır Ve Babil Bilimini Anadolu’ya Getirdi

Ekinlikte ‘Finans Piyasalarında Futures Yatırım Sistemi’ başlıklı bir sunum yapan Koç Üniversitesi’nden Prof. Dr. Attila Aşkar ise Tales’in çok yönlü bir kişilik olduğuna dikkat çekti. Tales’in filozof, matematikçi, ekonomist ve gökbilimci olduğunu ifade eden Aşkar, Miletlilerin o dönem  Karadeniz’de 90’ın üzerinde ticaret kolonisi kurduğunu, ayrıca Tales’in Mısır ve Babil  bilimini Anadolu’ya taşıyan isim olduğunu kaydetti. Aşkar ayrıca, Sokrat ve Eflatun gibi filozofların Tales’ten etkilendiğini de ifade etti.
Attila Aşkar konuşmasının devamında şu noktaların altını çizdi:

”TALES’İN SORDUĞU SORULAR HALA GÜNCEL”

”Tales’ten önce doğa bilimleri mitoslarla ve tanrılarla açıklanırken, Tales ilk defa olayları açıklamak için neden-sonuç ilişkisini arıyor. Tales’in sorulara verdiği cevapların çoğu yanlış ancak sorduğu sorular çok önemli ve günümüz biliminin de konuları.”

”TALES ASLINDA ATOMU, NÖTRONU, PROTONU ARIYORDU”

”Tales doğa bilimlerinde temel madde arayışında. Cevabı yanlış ama soru doğru: Doğayı oluşturan madde nedir? Tales buna cevap olarak suyu veriyor. Öte yandan Tales temel madde arayışı içinde. Aslında aradığı şey, atom, nötron, protondu. Tales aynı zamanda, düyanın küre şeklinde olabileceğini düşünmüş, güneş tutulması tarihini verebilmiştir.”

”GEOMETRİYİ KAVRAMSALLAŞTIRAN İSİM”

”Mısır’da gelişen ama kavramsallaştırılamamış geometriyi kavramsallaştıran/soyutlayan isimdir aynı zamanda. Milet Okulu’nu ilk defa düzenli okul haline getiren, Tales’in Pisagor’u da ciddi şekilde etkilediği, Aneksimenes’in ise Tales’in öğrencisi olduğu söylenir.”

SÖZLERİ

Kefaletin yoldaşı felakettir.

Kötü yoldan zengin olma!

Ana ve babana gösterdiğin sevgiyi yaşlılığından da çocuklarından bekle.

Tembellik hoşa gitmez.

kendine hakim olmamak zararlıdır.

Eğitim eksikliğine katlanmak zordur.

En güç şey nedir sorusuna, ”kendini tanımaktır” diye cevap veriyor.

En kolay şey için ise ”Başkasına nasihat vermektir” diyor.

AKADEMİSYENLER DE SUNUM YAPTI
Etkinlikte ayrıca, Mimar Sinan GSÜ’den Prof Dr. Ayşe Berkman, ”Tales’in Hesapları”, Mimar Sinan GSÜ’den Prof. Dr.  David Pierce ”Kanıt Kavramının Öncüsü Olarak Tales ”, Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Alp Eden ” Cumhuriyet Dönemi Matematikçileri” ve Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Karatay ”Tales ilk matematik felsefecisi miydi?” başlıklı sunumlar yaptılar. Etkinliğin ardından düzenlenen kokteylde katılımcılara plaketleri takdim edildi.